Od odkrycia NMR przez Blocha i Purcella (Nobel 1952) do klinicznego MRI Damadianta (1977) i obrazowania ultra-wysokopolowego 7T
Jądrowy rezonans magnetyczny (NMR - Nuclear Magnetic Resonance) jest zjawiskiem fizycznym odkrytym niezależnie przez Felixa Blocha (Stanford) i Edwarda Purcella (Harvard) w 1945 roku. Bloch eksperymentował na wodzie, Purcell na wosku parafinowym - obaj obserwowali absorpcję energii fal radiowych przez jądra atomowe w polu magnetycznym. W 1952 roku oboje otrzymali Nagrodę Nobla w fizyce.
Przez ćwierć wieku NMR pozostawał wyłącznie narzędziem spektroskopii chemicznej i biochemicznej. Przełom nastąpił w 1971 roku, gdy Raymond Damadian wykazał, że guzy nowotworowe mają inne czasy relaksacji T1/T2 niż zdrowe tkanki - otwierając drogę do diagnostyki obrazowej.
Felix Bloch (Stanford) i Edward Purcell (Harvard) niezależnie demonstrują zjawisko NMR. Bloch mierzy sygnał NMR z wody, Purcell z wosku. Publikują wyniki w Physical Review 1946. Nobel 1952.
Raymond Damadian (SUNY Brooklyn) publikuje w Science: guzy nowotworowe mają dłuższe T1 i T2 niż zdrowe tkanki szczurów. Koncepcja: NMR może wykrywać nowotwory w żywym organizmie.
Paul Lauterbur (SUNY Stony Brook) publikuje w Nature: użycie gradientów pola magnetycznego do uzyskania pierwszego dwuwymiarowego obrazu NMR (2 kapilary z wodą). Nazwa "zeugmatography". Nobel 2003 (z Mansfieldem).
Peter Mansfield (Nottingham) odkrywa technikę EPI (Echo Planar Imaging) - możliwość akwizycji obrazu w setki razy krótszym czasie (milisekundy!). Podstawa dzisiejszego DWI, fMRI, obrazowania serca. Nobel 2003.
Raymond Damadian buduje "Indomitable" - pierwszy skaner MRI całego ciała. 5 godzin skanowania 1 obrazu! Pierwsze MRI kliniczne ludzkiego klatki piersiowej. Damadian pominiętego Nobla (kontrowersja - dostał go Lauterbur i Mansfield).
Pierwsze komercyjne skanery 0.5T i 1.0T - Siemens, GE, Philips. Technika spin-echo staje się standardem. Szybkie sekwencje (turbo SE, GRE) skracają czas badania. MRI wchodzi do neurologii, ortopedii, onkologii.
Gd-DTPA (Magnevist) zatwierdzony przez FDA - pierwszy kontrast MRI. Paramagnety skracają T1 tkanek. Przełom w neuroonkologii: wykrywanie przełamania BBB (guzy, zapalenie, przerzuty).
Seiji Ogawa (Bell Labs) opisuje efekt BOLD (Blood Oxygen Level Dependent) - różnica w podatności magnetycznej oksyhemoglobiny i deoksyhemoglobiny. Podstawa fMRI - mapowanie aktywności mózgu. Rewolucja w neurologii kognitywnej i planowaniu neurochirurgicznym.
Skanery 3T wchodzą do kliniki - lepszy stosunek SNR/czas, wyższa rozdzielczość. 7T (pierwsze kliniczne 2017 Siemens MAGNETOM Terra) - rozdzielczość submilimetrowa, spektroskopia in vivo, badania podstawowe. Systemy 10.5T i 14T w fazie badawczej.
Fizyk urodzony w Szwajcarii, profesor Stanford. Nobel 1952 za NMR. Emigrant z Niemiec po dojściu Hitlera do władzy. Mierzył magnetyzację jądrową atomu wodoru w wodzie. Opisał równania Blocha - fundamentalne dla MRI. Pierwszy dyrektor CERN 1954-1955.
Chemik, profesor SUNY. Nobel 2003. Idea gradientów pola do przestrzennej lokalizacji sygnału NMR (1973). Wydawnictwo Nature odrzuciło jego manuskrypt! Sam go opublikował po rewizji. Wymyślił termin "zeugmatography" (od gr. zygon = złączenie) - nie przyjął się. Wygrał z Damadianem rywalizację o Nobla.
Fizyk, Nottingham. Nobel 2003. Opracował EPI - Echo Planar Imaging - ultra-szybkie sekwencje (obraz w <100 ms). Podstawa całej nowoczesnej MRI: DWI, fMRI, kardiologiczne MRI. W dzieciństwie marzył o rakietach. Otrzymał tytuł rycerski (Sir Peter Mansfield).